ReadyPlanet.com
dot dot
การเปลี่ยนแปลงสภาวะแวดล้อมด้านความมั่นคงของโลกและผลกระทบต่อผู้นำ ในห้วงที่หลายคนในองค์กรต้องการผู้นำเพื่อนำสู่การผ่านวิกฤต

 

เขียนโดย... ตนนอกแถว

 

กระทู้ หลายท่านคงเคยสงสัยว่า อะไรคือความมั่นคง และอะไรคือภัยคุกคาม ท่านทราบ หรือสามารถ นิยาม คำว่า  “ ความมั่นคง ” และ “ ภัยคุกคาม ” ได้หรือไม่ และผู้นำมีความสำคัญยิ่งอย่างไร    

 

                        ภายใต้บริบท นี้ “ ความมั่นคงนั้นเป็นความรู้สึกที่สื่อถึง ความอบอุ่น ปลอดภัยและสามารถใช้ชีวิตอย่างเป็นสุข ” และหากมองถึงคำว่า ภัยคุกคาม เราคงต้องร่วมกันวิเคราะห์ว่าอะไร คือภัยคุกคามต่อความมั่นคง ก่อนอื่นคงต้องมองย้อนหลังไปในอดีต ภัยคุกคามที่เคยเกิดขึ้นและมีการพัฒนาตัวเองมาจนถึงปัจจุบันนั้น มีการพัฒนาตามยุคตามสมัย เป็นอย่างไร

 

ยุคล่าอาณานิคม เป็นยุคของประเทศผู้มีอำนาจทางการทหาร มีแสนยานุภาพ เข้าทำการยึดครองดินแดนโพ้นทะเลต่างๆ เข้ามาอยู่ในอาณัติ โดยการใช้กำลังทหาร บีบบังคับ เพื่อแย่งดินแดนและทรัพยากรจากเมืองที่ตกเป็นอาณานิคม ภายใต้กฎธรรมชาติที่ว่าปลาใหญ่กินปลาน้อย ประเทศที่มีกำลังน้อยกว่า

 จะเสียเปรียบและบางครั้งประเทศเหล่านี้ จำเป็นต้องแสวงหาพวกพ้องและยอมเข้าไปอยู่ในอาณัติของประเทศผู้มีอำนาจโดยยอมเสียประโยชน์ส่วนมาก เพื่อแลกกับความอยู่รอดของชาติ ตลอดจนต้องจำยอมรับวัฒนธรรมและค่านิยมของผู้ปกครองมาปฏิบัติ ทำให้วัฒนธรรมดั้งเดิมถูกจัดการจนเหลือแต่ความทรงจำ และถูกแทนที่ด้วยวัฒนธรรมใหม่แบบผสมผสาน จนกระทั่งเมื่อผู้ปกครองถอนตัวไป สิ่งที่เหลืออยู่คือ เงื่อนไขของความมั่นคงในพื้นที่ จนเป็นต้นเหตุของการขัดแย้งในเรื่องของเขตแดนและทรัพยากรในครอบครอง

 

                        สู่ยุคสงครามเย็น  เป็นยุคที่มหาอำนาจดำเนินนโยบายการจัดการสภาพแวดล้อมของสังคมโลก ด้วยความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองของประเทศต่างๆทั่วโลกให้มีระบบเดียวด้วยการใช้กำลังทหาร และเอาเทคโนโลยีด้านการพัฒนาอาวุธที่ทันสมัยมากขึ้น มาบีบบังคับ   เกิดการรวมกลุ่มระหว่างประเทศที่นิยมลัทธิการปกครองเป็น ๒ ขั้วอำนาจ และขั้วอำนาจทั้งสองนี้ต้องการแผ่ขยายเพื่อเอาชนะกัน อันเป็นเหตุของสงครามอุดมการณ์และการสะสมอาวุธที่มีอำนาจทำลายล้างสูง (สงครามนิวเคลียร์) เป็นจำนวนมากเพื่อการเอาชนะซึ่งกันและกัน เกิดการล้มล้าง ระบอบการปกครอง ที่ไม่พึงประสงค์และชักจูงให้เข้าสู่ลัทธิการปกครองที่ตนเองต้องการด้วยการโฆษณาชวนเชื่อ ก่อสงครามกลางเมือง เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง ซึ่งยุคสงครามเย็นนี้ เป็นยุคที่ปะทะกันด้วยกำลังทหารของสองขั้วมหาอำนาจ คือ สหรัฐอเมริกา และสหภาพโซเวียต เพื่อแผ่ขยายลัทธิอุดมการณ์ของตน

                        เมื่อสิ้นสุดยุคสงครามเย็นสังคมโลกเกิดการล่มสลายทางระบบศษฐกิจ จึงเกิดการแข่งขันและพัฒนาทางเศรษฐกิจ เพื่อการฟื้นตัวและสร้างความมั่นคงให้กับประเทศของตนในทุกภูมิภาคอย่างขนาดใหญ่โดยการระดมทรัพยากรที่มีออกมาอย่างขาดการบริหารจัดการที่ดี  ทำให้สังคมโลกอยู่ในภาวะการแข่งขันทางเศรษฐกิจ  

 

                        สังคมโลกก้าวย่างเข้าสู่ยุค การจัดระเบียบโลกใหม่ (NEW WORLD ORDER) ซึ่งเป็นการจัดการสังคมโลกภายหลังสิ้นสุดยุคสงครามเย็นให้เข้าสู่ระบบขั้วอำนาจเดียว ทำให้บทบาททหารในการรบน้อยลง

แต่เพิ่มบทบาทการจัดสภาพแวดล้อมโลก ด้วยกำลังทหารมากขึ้น ส่งผลให้เกิดภัยคุกคามใหม่ ๆ ที่เป็นผลมาจากการจัดการสังคมโลก ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม ลัทธิการเมืองอย่างรวดเร็ว ด้วยกระแสโลกาภิวัตน์ทำให้สังคมโลกปรับตัวไม่ทัน ประกอบกับการก้าวกระโดดของเทคโนโลยีทำให้เกิดความหลากหลายและซับซ้อนต่อการควบคุม ความมั่นคงให้คงที่   จนส่งผลให้เกิดการปะทะทางวัฒนธรรม  ศาสนา   และกลุ่มผลประโยชน์ โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาก็ต้องการฟื้นฟูเศรษฐกิจของตนเองเช่นกัน และในขณะเดียวกันก็ต้องการแผ่ขยายลัทธิการเมือง การปกครองของตนให้แพร่หลายเข้าสู่สังคมโลกอย่างถาวร โดยการใช้กระแสโลกาภิวัตน์เป็นอาวุธนั่นเอง

จึงได้ดำเนินนโยบายการจัดระเบียบโลกใหม่ โดยการประกาศให้สังคมโลก หรือประเทศต่าง ๆ ต้องดำเนินการตามนโยบายที่สหรัฐอเมริกา เป็นผู้กำหนด คือ   

                        ๑.    การปกครองระบอบประชาธิปไตย                

                        ๒.    การเคารพในสิทธิมนุษยชน

                        ๓.   การรักษาสิ่งแวดล้อม                                  

                        ๔.   การค้าเสรี

                        ทั้งนี้เพื่อมุ่งหวังผลประโยชน์แห่งชาติของตนเป็นที่ตั้ง ซึ่งอาจจะนิยามคำว่า “ โลกาภิวัตน์ หมายถึง   การหมุนตามโลก” กระแสโลกาภิวัตน์ เกิดจากเทคโนโลยีที่มีการพัฒนาแบบก้าวกระโดด ทำให้โลกไร้พรมแดน และในสภาพโลกไร้พรมแดนเป็นเหตุให้อำนาจรัฐของประเทศต่างๆ ถูกลิดรอน และขาดเอกภาพ ส่งผลให้แต่ละประเทศถูกกลไกของโลกาภิวัตน์กลืนเข้าสู่อำนาจแบบรวมศูนย์หรืออำนาจของสังคมโลกที่มีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้อยู่เบื้องหลัง

 

 

                     กระแสโลกาภิวัตน์ (กระแสของความเจริญก้าวหน้า)  ถูกผลักดันผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศแบบก้าวกระโดดและการขยายตัวของการคมนาคมในทุกๆด้านอย่างกว้างขวาง ส่งผลให้โลกมีสภาพไร้พรมแดน ก่อให้เกิดสภาพของสังคมโลกใหม่ ที่กำลังเติบโตตามความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ไม่มีการแบ่งแยกเช่นในอดีต   กระแสโลกาภิวัตน์ เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้    ทัศนคติวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของพลเมืองประเทศต่างๆ

 เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน การรับรู้ข่าวสารมีความรวดเร็วและหลากหลาย เป็นผลให้เกิดการเลียนแบบและพยายามสร้างความทันสมัยให้กับตนเอง

 

                        ผลกระทบที่สังคมโลกมีสภาพไร้พรมแดน ทำให้อำนาจรัฐของแต่ละประเทศถูกลิดรอนเปิดโอกาสให้ความทันสมัยและค่านิยมที่ถูกปรุงแต่ง ซึ่งเคลือบแฝงไว้ด้วยผลประโยชน์ เข้าไปเปลี่ยนแปลง วิถีชีวิตของพลเมืองในที่ต่างๆ ทุกมุมโลก จนก่อให้เกิดการต่อต้านอย่างรุนแรง จากกลุ่มประเทศที่มีวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง ขณะเดียวกันก็เกิดการรวมตัวกันของกลุ่มการค้า เพื่อต้องการลดบทบาทการเข้าครอบงำสังคมโลกของสหรัฐอเมริกาไปด้วยในขณะเดียวกัน จากสภาวะแวดล้อมและสถานการณ์สังคมโลกต่างๆเหล่านี้ เป็นแรงบังคับให้เกิดปัญหาต่อความมั่นคงรูปแบบใหม่ขึ้น ซึ่งปัญหาภัยคุกคามในมิติใหม่นี้ ประกอบด้วย ปัญหายาเสพติด การค้ามนุษย์ ผู้มีอิทธิพล ปัญหาแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย การก่อการร้าย อาชญากรรมข้ามชาติ การลักลอบสินค้าหนีภาษี โรคระบาด ผู้หลบหนีจากการสู้รบและความอดอยาก ซึ่งเป็นมลภาวะความมั่นคงของสังคมและมนุษย์ส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพความมั่นคงของประเทศเป็นอย่างมาก   

 

                      การดำเนินการให้ชาติบ้านเมืองอยู่รอดได้อย่างมั่นคง ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงตามสภาวะแวดล้อม สถานการณ์ของสังคมโลกในปัจจุบันและภัยคุกคามต่อความมั่นคงในมิติใหม่ที่ได้กล่าวมานี้ จึงจำเป็นต้องมีกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านความมั่นคง ผสมผสานกับกรอบหรือระบบการคิดแบบใหม่ ที่จะทำให้สังคม มีความสามัคคี กลมเกลียวกันในทุกภาคส่วนของสังคม และต้องปราศจากความขัดแย้งที่รุนแรง รวมถึงต้องกระตุ้น มโนสำนึกให้ทุกคนในชาติตระหนักและเห็นคุณค่าของความเสมอภาคในการมีส่วนร่วม ตลอดจนวิถีชีวิตของประชาชนต้องได้รับการปกป้อง พร้อมทั้งสร้างสภาวะแวดล้อมที่สงบด้วยการมีประเทศเพื่อนบ้านที่อยู่ร่วมกันอย่างเป็นมิตรหรือมีประโยชน์ร่วมกันเพื่อให้ประเทศสามารถดำรงสถานะที่มั่นคงทั้งในระบบการเมืองและเศรษฐกิจโลก

                        ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการดำเนินการ

                       ๑.  ระบบการบริหารนโยบายที่มีประสิทธิภาพและครบวงจร

                       ๒.  การดำเนินการให้เกิดการมีส่วนร่วมและการสนับสนุนของภาครัฐภาคเอกชนและประชาชน

                       ๓.  มีเครือข่ายการดำเนินการตามนโนบาย

                       ๔. สร้างความเข้าใจให้ทุกส่วนในสังคมเพื่อให้สังคมสนับสนุนการดำเนินการตามนโยบายให้บรรลุ     

         จากปัญหาภัยคุกคามต่อความมั่นคงในยุคต่างๆที่มีการพัฒนาตัวเองมาตามลำดับจนถึงยุคโลกาภิวัตน์ที่ก่อให้เกิดปัญหาภัยคุกคามในมิติใหม่ ที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ อย่างมิอาจต้านทานได้นี้ ถึงจะมีกลไกการดำเนินการป้องกันหรือสกัดกั้นที่ดีปานใดก็มิอาจต้านทานผลกระทบนี้ได้หากขาดตัวจักรสำคัญของการขับเคลื่อน การดำเนินงานด้านความมั่นคงซึ่งตัวจักรสำคัญนั่นคือ  ผู้นำโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้นำทางการทหารในทุกระดับขององค์กรจะต้องมีวิสัยทัศและมุมมอง    ที่คมพอจะนำองค์กรในการพัฒนาให้ก้าวหน้าเท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงตลอดจนการติดตามสถานการณ์และสภาวะแวดล้อมใหม่ๆที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาดังนั้นผู้นำเหล่านี้ควรจะเป็นอย่างไรซึ่งผู้เขียนขอชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของผู้นำ       ในยุคต่างๆที่เข้ามาบริหารจัดการต่อปัญหาภัยคุกคามตามยุคตามสมัยและสมควรที่จะต้องมีการพัฒนาคุณลักษณะของผู้นำให้ทันต่อสภาวะแวดล้อมและสถานการณ์ปัจจุบัน

 

             คุณลักษณะ ผู้นำ

             คุณลักษณะผู้นำยุคแรก                    ความรู้ + ความสามารถ

                        ผู้นำจะต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ในบทบาทและหน้าที่ของตนเองอย่างดียิ่ง และมีความสามารถดีเลิศ เช่นในสมัยก่อน ผู้นำต้องเป็นผู้ที่มีความรู้ในตำราพิชัยสงคราม การทำศึก และต้องเป็นผู้ที่มีฝีไม้ลายมือทางด้านการอาวุธอย่างหาผู้ใดเปรียบมิได้

            คุณลักษณะผู้นำยุคปัจจุบัน           (ยุคแรก) + มนุษยสัมพันธ์ + ผลงาน

                        ผู้นำในยุคปัจจุบันนอกจากจะต้องมีคุณลักษณะของผู้นำยุคแรกแล้ว   ยังจำเป็นต้องมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง      อีกทั้งต้องเป็นผู้ที่มีผลงานที่โดดเด่น และผลงานนั้นต้องเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย

          คุณลักษณะผู้นำยุคอนาคต             (ยุคปัจจุบัน ) + ทักษะ + สมรรถนะ + ธรรมภิบาล   

                     ผู้นำในอนาคตที่จะสามารถแบกรับภาระอันยิ่งใหญ่ได้ มีคุณลักษณะเป็นเพียงผู้นำในปัจจุบันนั้นไม่เพียงพอ ต้องมีทักษะ หรือความชำนาญ ความเป็นมืออาชีพในการดำเนินงานตามภาระรับผิดชอบขององค์กร พร้อมทั้งต้องมีสมรรถนะเป็นเลิศและประการสุดท้ายเป็นสิ่งสำคัญยิ่งต้องมีคุณธรรมและจริยธรรมต่อผู้ร่วมงานและองค์กร      

 

                      บทส่งท้าย

                        คำว่าผู้นำ หรือผู้บริหาร คงไม่ได้หมายถึง ผู้ที่มียศสูงเท่านั้น คำว่า “ ผู้นำ ” น่าจะหมายถึงผู้ที่นำพาองค์กรไปสู่จุดหมายที่ตั้งไว้  ผู้นำจึงต้องมีความรู้ความสามารถ มีวิสัยทัศน์ เข้าใจนโยบายและเป้าหมายของหน่วยงาน รู้บทบาทหน้าที่ของตนเอง รู้จักคิดวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล มีความรับผิดชอบทันโลกทันเหตุการณ์ เพราะโลกสมัยใหม่นั้น ข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เปิดกว้าง ผู้ใต้บังคับบัญชาก็มีการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร ข้อเท็จจริงได้กว้างขวางเท่าเทียมกันกับผู้นำ

                   ผู้นำยุคนี้จึงต้องเป็นผู้บริหารที่ดี หมายถึงต้องรู้จักสร้างงาน สร้างคน และสร้างระบบการทำงานที่ดี ต้องบริหารงานเป็นเพื่อให้สามารถผลิตงานใหม่ ๆ ออกสู่สาธารณะ การที่จะให้ผู้ตามทั้งหลายเชื่อถือและศรัทธา อย่างน้อยก็จะต้องทำตัวเป็นแบบอย่าง ทำได้ในสิ่งที่พูด พูดจริงทำจริง มีการกำหนดเป้าหมาย และแนวทางไปสู่เป้าหมาย มีคุณธรรมในการบริหารคน เพื่อขวัญและกำลังใจของบุคลากร เปิดโอกาสให้ผู้ใต้บังคับบัญชามีสิทธิเท่าเทียมกันในการปฏิบัติงาน ให้ได้เรียนรู้วิชาการต่าง ๆ นอกเหนือจากการพัฒนาจริยธรรมในหมู่เพื่อนร่วมงาน

                        ศาสตร์และศิลป์ของการเป็นผู้นำ จึงไม่ได้อยู่ที่ความสามารถในการอบรมสั่งสอนให้ใครได้ดีแบบตำราเดินได้ หรือท่องทฤษฎีบริหารคล่องแคล่วเกินใคร     หรือจบปริญญาบริหารมาไม่รู้กี่ใบ แบบเก่งทางปริยัติ

แต่ปฏิบัติล้มเหลว เพราะถ้าจะให้ลูกน้องสักคนประเมินผู้นำที่ดี    ตัวชี้วัดคงไม่ใช่แค่ คุณธรรม ความซื่อสัตย์

ความเมตตา ความยุติธรรม ความอบอุ่น เท่านั้น แต่ควรรวมถึงผลงาน ภาวะผู้นำ ความสามารถในเชิงบริหาร ความคิดเชิงกลยุทธ์และความเฉลียวฉลาด อีกด้วย

                        ผู้นำยุคโลกาภิวัตน์ ต้องทราบว่าจะทำอย่างไร จึงจะพัฒนางานได้ยั่งยืน สร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่งานได้  ยังรู้จักมอบหมายงานให้เหมาะสมกับคน ดูคนเป็น อ่านคนออก รับรู้ เรียนรู้ได้ไว มีมนุษย์สัมพันธ์กับผู้ใต้บังคับบัญชา รู้จักติดต่อสื่อสาร กล้าคิดกล้าทำ มีจิตวิทยา เป็นนักวางแผนเท่ากับนักแก้ปัญหา ที่ท้าทายมากก็คือ ต้องเป็นผู้นำที่ยืดหยุ่น สร้างความเปลี่ยนแปลง และสร้างศรัทธา ผู้นำต้องสร้างความเข้มแข็งให้แก่สมาชิกขององค์กร ให้ทุกคนตระหนักถึงผลประโยชน์ขององค์กรว่าต้องเคียงคู่ไปกับผลประโยชน์ของตนเอง ต้องให้ทุกคนร่วมมือร่วมใจเพื่อประโยชน์สูงสุดขององค์กร ผู้นำจึงต้องเป็นทั้งผู้ช่วยเหลืออำนวยความสะดวก(facilitator) และเป็นตัวอย่างที่ดี (mentor)

                    มีความตอนหนึ่งในประวัติศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยา ครั้งเมื่อพระเจ้าหงสาวดี นันทบุเรง จะยกทัพมาเอาชัย ยังกรุงศรีอยุธยานั้น พระยาลอได้กราบทูล พระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรง   พระมหาอุปราชา และเสนาบดี ณ ท้องพระโรง ความว่า “ กรุงศรีอยุธยานั้น สำคัญอยู่ที่ พระนเรศวรพระองค์เดียว ที่มีความเข้มแข็งและชำนาญในการรบการสงคราม บังคับบัญชาทหารเด็ดขาด จนเหล่าทหารเกรงกลัว พระนเรศวร ยิ่งกว่าความตาย ทหารจึงคิดทำการรบโดยไม่กลัวตาย ทำให้กำลังพลที่มีน้อย มีการรบที่เข้มแข็ง เหมือนมีกำลังจำนวนมาก  ”


 

 

 

 

 




นานาสาระ

เครื่องมือที่ใช้ในการบริหาร
อุปทานของมนุษย์
ศึกษาดูงาน เสธ.ออสเตรเลีย 2009
ท่องเหนือกับครอบครัวสอนซี
งาน Dining-IN ที่ DITC
รถไฟใน Melbourne city
กาหลงซาก
ดัชนีชี้วัดความสำเร็จของงาน
จีนมาแล้ว
ค้นพบสัตว์น้ำสายพันธ์ใหม่ article
๑๙ พฤษภา วันอาภากร
ประโยชน์ของโทรศัพท์มือถือ article
พระราชบัญญัติ กฎอัยการศึก article
กล่องดำสำหรับมนุษย์ article
การดูแลตัวเองเมื่อเป็นโรคร้าย article
การถ่ายทำสาระคดีส่องสัตว์โลกแบบใหม่ article



dot
ติดต่อเว็บมาสเตอร์
dot
bulletส่งข้อความ
bulletฝากลิงค์เว็บไซต์
bulletรายชื่อ/เบอร์โทร นายเรือ๘๖
dot
ทหาร - ตำรวจ
dot
bulletกระทรวงกลาโหม
bulletกองบัญชาการทหารสูงสุด
bulletกองทัพบก
bulletกองทัพเรือ
bulletกองทัพอากาศ
bulletสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
bulletวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
dot
เว็บเตรียมทหาร
dot
bulletเตรียมทหาร ๒๙
bulletจปร. ๔๐
bulletนนอ. ๓๖
bulletนรต. ๔๕
bulletเว็บไซต์พี่น้อง นตท.
dot
บทความทางวิชาการ
dot
bulletระเบียบทหาร
bulletความมั่นคงและปฏิบัติการทางเรือ
bulletStrategic Studies
dot
อัลบั้มรูป
dot
bulletรูปภาพ
dot
สื่อข่าวสาร
dot
bulletสื่อภาษาอังกฤษ
bulletรวมเว็บไซต์
bulletgmail
bulletการโพสน์รูป
bulletระบบกำลังพล
bulletการสร้างปฎิทิน
bulletปรับปรุงข้อมูลส่วนตัว
dot
สาระน่ารู้
dot
bulletมุมเลี้ยงเด็ก
bulletชาลชลรีซอร์ท
bulletโรงเรียนนายทหารเรือชั้นต้น




Copyright © 2010 All Rights Reserved.